Xuraman Muradova - GƏL, LAÇINA GEDƏK, NƏNƏ

Sandığı açdım.

Hamı getmişdi,

bir sənin yaylığın qalmışdı —

illərdir

baş çəkilməyən bir ev kimi

səssiz,

qapalı…

Nənəmin yaylığını açdım —

qatları arasında bir söz qalmışdı.

Mənasını unutmuşdum,

deyilişində hələ uşaq idim.

Bir ucunu dizimə sərdim,

bir ucu yerə toxundu.

Düyünü açmağa əlim gəlmədi —

bəlkə, söz oradan tökülərdi.

Yaylığı üzümə çəkdim.

İnsan bir qoxuya

bu qədərmi sığınarmış?

Bu qədərmi yol gedərmiş

yerindən tərpənmədən —

bir anda

uşaqlığına çatarmış…

Gəl, Laçına gedək, nənə…

Yenə yanında idim.

Başım dizinin üstündə,

əlin saçlarımda.

Söyləyərdim:

— Ay nənə…

Məni qucaqlayardın,

saçlarımı öpərdin.

Deyərdin:

— Sənin çoxlu qohumların var, balam.

Elin var,

oban var Laçında…

Mən də çox sevinərdim.

Elə bilərdim,

uzaqda bir ev var,

içində hamı məni gözləyir.

Nə vaxt qapısını döysəm,

deyəcəklər:

— Gəl, ay bala,

sən niyə belə gec gəldin?

Gəl, Laçına gedək, nənə…

Nənə…

Ay nənə…

İndi

atam da yoxdur.

Adlarını səndən eşitdiyim

doğmalarım da gedib.

Kaş o vaxt

sən danışanda

başımı dizindən qaldırmayaydım.

Bir-bir öyrənəydim

adlarını,

evlərinin yolunu…

İndi kimdən soruşum?

Kim mənim üzümə baxıb

atamı xatırlayar?

Kim deyər:

— Gözlərin…

Gözlərin elə onunkudur.

Bu bircə cümlə üçün

nə qədər yol gedərəm, nənə,

nə qədər qapı döyərəm…

Gəl, Laçına gedək, nənə…

Bir də mis samovar qalıb səndən.

Əlini üstünə çəkib deyərdin:

— Babalarından yadigardır,

bəy babalarından…

O dağlarda

az ocaq görməyib bu samovar,

xoşbəxt günlərimizin

çoxuna şahid olub.

Sən danışdıqca

samovara baxardım.

Elə bilərdim,

içində su yox,

o günlər qaynayır.

Qapağını qaldırsam,

hamınızı bir süfrənin başında

görəcəyəm.

İndi o mis samovar

mənim bağımdadır, nənə.

Hər dəfə od salıb

çay qaynadanda

səsini gözləyirəm.

Əvvəl asta-asta dillənir,

sonra elə bil

uzaqdan bir söhbət gətirir.

Buxarı üzümə toxunur —

sənin qoxunu alıram.

Bir anlıq

əlini çiynimdə duyuram,

elə bilirəm,

indicə deyəcəksən:

— Çayını iç, balam,

soyumasın…

Fincan əlimdə,

çay soyuyur.

Mən o bircə anın

keçməyini istəmirəm.

Kaş bir dəfə də

qarşında çay süzəydim.

Bu dəfə sən danışaydın,

mən heç yerə tələsməyəydim.

Samovar soyuyana qədər,

axşam bağa enənə qədər

qulaq asaydım sənə…

Gəl, Laçına gedək, nənə…

İndi Laçın dağlarında

izinizə düşürəm.

Meşələrin qoxusunu

içimə çəkirəm.

Nəm torpağın,

yarpaqların arasında

tanış bir qoxu duyuram —

üzümü yaylığına sıxdığım

o axşam yadıma düşür.

Bir cığırın başında dayanıram:

bəlkə, buradan keçmisən.

Bir ağacın kölgəsinə sığınıram:

bəlkə, babam

burada dincəlib.

Daşların üstünə

əlimi qoyuram.

Daşlar soyuq…

Əlimin altında

sizdən qalan bir istilik axtarıram.

Laçın dağları

öz vüqarında yaşadır sizi.

Sizin baxdığınız göyə baxır,

sizin getdiyiniz yolları

sinəsində saxlayır.

Mənə ünvan deyə bilmir,

amma hər döngəsində

dayanıb gözləmək istəyirəm.

Bəlkə, kimsə gələr.

Bəlkə, uzaqdan

adımı çağırarlar.

Mən də dönüb həsrətlə,

heç böyüməmiş kimi

«Mən gəlmişəm» deyərəm…

Gəl, Laçına gedək, nənə…

Axşam yaylığın

yenə dizimin üstündədir.

Yerə toxunan ucunu

yavaşca qaldırıb

sinəmə sıxıram —

yerini ürəyimin yanında bilirəm.

Bağda mis samovar

asta-asta soyuyur.

Son közün işığı

misin üzündə titrəyir.

Əlimi üstünə qoyuram —

hələ istidir.

Bir az da saxlayıram əlimi…

Sonra başımı

yaylığının üstünə qoyuram.

Bu dəfə

mən səni ovudurmuş kimi

qucaqlayıram onu,

nənə.

Düyününü açmıram kəlağayının,

qoy o söz

içində qalsın.

Dünyada məni

sənin səsinlə «balam» çağıran

bircə o qalıb…

Gəl, Laçına gedək, nənə…

Bir də «balam» de mənə…

Bu yaşımda da

sənin balan olmağa

ehtiyacım var, nənə.

Elə bil bütün dünya

çiyinlərimə çökür,

mən isə hələ də

sənin səsinə sığınıram.

Başımı dizinə qoyub

səssiz-səssiz ağlamağa,

illərdir içimdə gizlətdiyim

bütün ağrıları

sənin mərhəmətli əllərinə

əmanət etməyə,

əlinin saçlarımda gəzməsinə

elə ehtiyacım var ki…

Mən də heç nə demədən

sənə sarılacağam.

Amma səhər açılır

və mən yenə

sənsizliyə oyanıram.

Gəl, Laçına gedək, nənə…

Bəlkə, orada

məni gözləyənlər var, nənə…

Bəlkə, gözlərimdən tanıyarlar.

Atam həmişə deyərdi:

— Sən anamın özüsən,

gözlərin də anamın gözləri rəngində —

ala gözlüsən.

«Ağ göyərçinim», — deyərdi mənə.

Bəlkə, Laçın dağları

o ağ göyərçini gözləyir…

Gəl, birlikdə dönək

o Laçın dağlarına.

Əvvəl Hoçaza gedək, nənə,

Hoçaza…

Sənin danışdığın adamları

orada soraqlayaq.

Sən əlimdən tut,

evimizin yerini göstər.

Mən astadan

«Biz gəlmişik» deyim —

bəlkə, Hoçazda

bir qapı səsimizə açılar…

Gəl, Laçına gedək, nənə…

Minkəndə də baş çəkək,

Kürdhacıda dayanaq,

Avazlarda bir doğma səs axtaraq.

Sonra yenə Hoçaza dönək —

bir az da qalaq orada, nənə,

bir az da…

Səhər açılanda

əlimdə kəlağayın,

qulağımda səsin qalsın:

— Gəl, balam…

Hoçaza çatmışıq.

Yurdumuzu dağıdanlar

çox izimizi sildilər, nənə…

Amma ocaqlar vəfalıdır —

külünün altında

hələ közümüz qalıb,

bizi gözləyir.

Bəy babalarımın ruhu

o yurdda yolumuzu gözləyir.

Gəl, Laçına gedək, nənə…

Çoxları bəlkə də

sıradan bir yolçu bilər,

bilməz ki,

mən bu torpağa

öz doğmalarımı soraqlamağa gəlmişəm.

Sən bircə «balam» de, nənə —

qoy bilsinlər,

kimin nəvəsiyəm,

hansı ocağın yadigarı…

Hoçazda bəy babalarımın

yurduna dönək.

Sənsiz tanımaz o dağlar məni —

sən danış,

mən gözlərimdə

səndən qalan işığı göstərim.

Gəl, tut əlimdən,

gəl, Laçına gedək, nənə…